Osmanlı Devleti’nin Çöküş Süreci: Fransız İhtilali

XVIII. yüzyılın en önemli iki olayı ABD’nin tarih sahnesine çıkması ve büyük Fransız İnkılâbı idi. Yukarıda da ifade edildiği gibi coğrafi keşiflerin sonucunda Avrupa’da ortaya çıkan “Burjuva” sınıfının statükoya getirdiği eleştiriler, yeni siyasi hakları elde etme mücadelesi, Fransız filozof, edebiyatçı ve...

Osmanlı Devleti’nin Çöküş Süreci: Sanayi İnkılabı

Coğrafi keşiflerle başlayan uzun soluklu bu süreç XVII ve XVIII. yüzyıllarda düşünce ve bilimsel çalışmalarda yepyeni gelişmeleri de beraberinde getirdi. Avrupa önce “Akıl Çağı”nı sonra “Aydınlanma Çağı”nı yaşadı. Sömürgecilikle elde ettiği sermaye birikimi de hem sosyal tabakayı hem de üretim anlayışlarını...

Osmanlı Devleti’nin Çöküş Süreci: Kapitülasyonlar

Kapitülasyon bir ülkede yabancı devletlerin tüccarlarının tabi olacağı şartları gösteren resmî belgelerin adıdır. Bizans, Trabzon Rum Krallığı gibi devletlerin “İtalyan tüccar şehirlerine verdikleri imtiyazlara “Hrisabule” altın mühür deniliyordu. Batılılar bu imtiyaza “Capitulatio” adını verdi. Osmanlı Devleti’nde de bu imtiyazlara ahitname yazılı...

Osmanlı Devleti’nin Çöküş Süreci: Coğrafi Keşifler

Yeniçağa damgasını vuran ve bütün dünya ülkelerinin kaderini değiştiren olay coğrafi keşiflerdir. XV. yüzyılın sonlarından itibaren küçük Avrupa kıtasına sıkışıp kalan Avrupalılar, bu süreçte uçsuz bucaksız okyanuslara açılırlar ve yeni yerler keşfederler. İki yüz yıldan fazla süren bu hareketler “Büyük Coğrafya...

Osmanlı Devleti’nin Devlet ve Toplum Yapısı

Ünlü İngiliz Tarihçi Arnold Toynbee’nin ifadesiyle Osmanlı Devleti, tarihe yön vermiş, iz bırakmış birkaç devletten biriydi. XIV. yüzyılın ilk çeyreğinde ortaya çıkan Osmanlı Devleti, yönünü diğer beyliklerin aksine Bizans’a çevirmiş, doğru siyasi, askerî ve içtimai politikalar takip etmek suretiyle de hızla...

Çağdaşlaşma (Modernleşme-Batılılaşma)

“Moderne” sözcüğü Fransızca bir kelime olup yaşanılan zamana, çağa uygunluk anlamında kullanılmaktadır. Çağın gereklerine göre yaşamak demektir. Eskiden kullanılan muasırlaşma, asrileşme veya günümüzde kullanılan batılılaşma, modernleşme, uygarlaşma gibi sözcüklerin en güzel karşılığı çağdaşlaşma kavramıdır. En geniş anlamıyla çağdaşlık gelişmiş dünyayı ve...

İnkılâp Nedir? İnkılâp Kelime Anlamı ve Açıklaması

Kavramların anlamları etimolojik olarak türediği kelimenin lügat manasıyla yakından ilgilidir. Köken olarak Arapça “kalb” kökünden gelen inkılâp sözcüğü, bir hâlden başka bir hâle dönüşmek demektir. Bu kelime Fransızcada “revolution”, Almancada “umwaelzung, İngilizcede “revolution” kelimelerinin karşılığıdır. Hukukçular, sosyologlar, tarihçiler değişik tanımlamalar yapmakta...

Misak-ı Millinin Kapsamı

Misâk-ı Millî, devletin ve milletin geleceğinin haklı ve devamlı bir barışa ulaşabilmesi için aşağıdaki kararları kapsamaktadır. 30 Ekim 1918 tarihli Mondros mütarekesi imzalandığı zaman, düşman kuvvetlerinin işgali altında bulunan ve çoğunluğu Arap olan yerlerin kaderi, bölge halkının serbestçe verecekleri oylara göre...

Urfa’nın Şanlı Yiğitleri: Onikiler

Fransızlar 30 Ekim 1919’da kalabalık bir orduyla Urfa’yı işgal ettiler. Urfa’ya giren Fransız kuvvetlerindeki askerlerin sadece 100 kadarı Fransız’dı. Fransızlar ordularını Suriye’den getirdikleri Ermeniler ile sömürgelerinden getirdikleri askerlerden oluşturmuşlardı. Fransız işgali karşısında Urfa halkı, Ali Saip Bey öncülüğünde destansı bir direniş...