Kategori: Osmanlı Devleti

II. Mahmut Dönemi (1808–1839)

Alemdar Mustafa Paşa, III. Selim’in yerine padişah olan IV. Mustafa’yı karşı bir darbeyle tahttan indirerek II. Mahmut’u tahta geçirdi. Osmanlı Devleti’nde ilk ciddi yenileşme hareketleri II. Mahmut Dönemi’ne rastlar. Bu dönemde yapılan köklü askerî reformların yanı sıra, Batı’dan kurum ve kurallarında...

III. Selim Dönemi (1789–1807)

Osmanlı Devleti’nde değişim ve yenileşmenin önemli bir zaman dilimini kapsayan III. Selim Dönemi, Lale Devri’nde işaret veren Batılılaşma hareketinin ciddi bir aşamasıdır. Bu dönemde ıslahatlar belli bir canlılık ve yoğunluğa kavuşmuştur. III. Selim’in ıslahat çabaları sadece askerî ıslahatların genişlemesi açısından değil,...

Lale Devri (1718–1730)

Osmanlı Devleti’nde Batılılaşma yönünde ilk adımların atıldığı Lale Devri, adını dönemin yaşama biçimini simgeleyen Lale çiçeğinden almıştır. Lale Devri’ne damgasını vuran kişi ise Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’dır. Bu dönem Batılı anlamda ıslahat hareketlerinin başlangıcı olarak kabul edilir. Bu dönemde Batıyı...

Osmanlı Devletini Kurtarma Çabaları

Osmanlı Devleti, XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Duraklama, XVII. yüzyıldan itibaren de Gerileme Dönemlerine girmiştir. Bunun iç ve dış sebepleri bir önceki ünitemizde detaylı olarak verilmişti. XVIII. yüzyılın sonlarına doğru bariz bir şekilde ortaya çıkan gerilemenin ve peş peşe gelen askerî mağlubiyetlerin...

Osmanlıda Azınlıkların Faaliyetleri

Azınlıklar, asırlarca Osmanlı Devleti’nin egemenliği altında huzur içinde, zengin ve müreffeh bir hayat sürdü. Bu durum, XIX. yüzyıldan itibaren sarsılmaya başladı. Özellikle Fransız İhtilâli’nin getirdiği özgürlükçü fikirler, azınlıklar arasında bağımsızlık düşüncesinin yayılmasını sağladı. Ayrıca büyük devletlerin Osmanlı Devleti üzerindeki emellerine ulaşma...

Osmanlı Devletinde Yargı Teşkilatının Bozulması

Osmanlı Devleti’nin asırlarca sahip olduğu muazzam coğrafyada yaşayabilmesini temin eden en önemli unsurlardan biri de adalet ve hoşgörüydü. Çünkü devleti idare edenlerin temel felsefesine göre, “Reaya Allah’ın bir emanetidir”, “Ülkeler kılıçlarla fethedilir ama adaletle yönetilir” idi. Bunun için yargı teşkilatı çok...

Osmanlı Devletinde Eğitim Sisteminin Bozulması

Eğitim, birey-toplum ve devlet hayatında bir uyum ve bu çerçevede ihtiyaçların karşılanması faaliyetlerinin bütününü ifade eder. Osmanlı Devleti’nde eğitim, uzun yıllar çağdaşlarına göre daha ileri bir seviyedeydi. XVII. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti, dünyanın en güçlü ve donanımlı devleti olabilmişse bunu biraz...

Osmanlı Devleti’nde Ekonomik Yapının Bozulması

Osmanlı Devleti’nde ekonomi tarıma endeksliydi. Dolayısıyla örgütlenme de bu çerçevede olmuştu. Toprak gelirlerine göre ayrılmış ve üretimde devamlılık esas alınmıştı. Ayrıca Akdeniz havzasına, büyük ticaret yollarına hâkimiyeti savaşlardan elde edilen ganimetlerde bir o kadar ekonomiyi ve mali dengeleri çağının en sağlam,...

Osmanlı Devleti’nde Toprak Sisteminin ve Ordunun Bozulması

Kanuni Sultan Süleyman devrinde iyi uygulanan Timar sistemi, padişahın ölümünden sonra bozulma belirtileri göstermeye başladı ve ilk defa timarlar iltizam şeklinde verildi. İltizam sisteminde devlete gelir getiren topraklar bedeli karşılığında şahıslara verilirdi. İltizam sahiplerine mültezim denirdi. Mültezimler toprağın gelirini peşin öderlerdi...

Osmanlı Devleti’nde Taşra Yönetiminin Bozulması

Osmanlı coğrafyası büyüdükçe sorunları da o nisbette büyüdü. XVII. yüzyıldan itibaren merkezî yönetimde meydana gelen değişim, devletin taşra yönetiminde de olumsuz etkilerini göstermede gecikmedi. Bu süreçte yaşanan uzun savaşlardan dolayı timar sahiplerinin görevlerini yapamamaları, taşrada güvenlik sorunlarını artırmış, bu da birçok...

Osmanlı Devleti’nde Merkezi İdarenin Bozulması

Klasik Dönem’de, liyakatli padişahların ülkeyi ve devleti yönetmesine sebep olan veraset sisteminin 1600’lerden itibaren değiştiği görülür. I. Ahmet’in (1603- 1617) ölümüyle birlikte yerine kardeşi Mustafa tahta çıktı. Bu uygulama ile artık ailenin en yaşlı üyesi hükümdarlık hakkını elde etmiş, “ülüş sistemi”...